कोरोना नियन्त्रणपछि नेपालमा थपिने छन् यी चुनौतिहरु, अब के गर्ने ? तोयम रायाको सुझाव

,   १७ चैत्र २०७६, सोमबार, ११:४८ am   

अवसरहरुः
१. सिपयुक्त युवा शक्ति स्वदेश फर्किएको छ ।

२. संघियतामा गए संगै तिनै तहका सरकारले आफ्नो भूमिका स्पष्ट हुन खोजेका छन् ।

३. उत्पादनको मूख्य हिस्सा मध्येको एक भूमि अर्ध उपयोगको अवस्थामा छ ।

aecc

४. उत्पादित वस्तुको माग जनसंख्याको चाप सँगै बढ्ने छ, जस्ले बजारको समस्या रहने छैन ।

चुनौतिः
१. श्रम बजारमा रहेको ठूलो युवा शक्तिको उचित परिचालन हुन सकेन भने समाजमा बिग्रह आउन सक्छ ।

२. उत्पादनमा बृध्दि गर्न सकिएन भने आयात बढ्न गइ विदेशी मुद्रामा चाप पर्छ ।

३. भविश्यमा विदेशी मुद्रा प्राप्त हुने श्रोतमा न्यून हुन सक्छ ।

४. सामाजिक पूर्वाधारका क्षेत्रमा लगानी बढी गर्न पर्दा भौतिक पूर्वाधारमा लगानी घट्नेछ, जबकि भौतिक पूर्वाधार लाइ नै विकास मान्ने प्रचलन नै भइ सकेको छ ।

५. आयातमूखि राजस्व रहेको हाम्रो अर्थतन्त्रमा समेत चाप पर्न सक्छ ।

अब के गर्ने ?
१. कृषि अर्थतन्त्रलाई टेवा दिन तिनै तहको सरकारको साझेदारीमा साझा कृषि कोष स्थापना गरी बैक मार्फत सेवा शुल्क लिइ ऋण प्रवाह गरिनु पर्छ ।

२. जग्गाधनि सँग सरकारले जग्गा लिजमा लिइ कृषि गर्न चाहनेलाइ उपलब्ध गराउनु पर्छ ।

३. उत्पादित वस्तुको खेति शुरु गर्दा कै बखत न्यूनतम मूल्य तोकिनु पर्छ, सो मूल्यमा सरकारले खरिद समेत गर्ने व्यवस्था मिलाउनु पर्छ ।

४. पर्यटकको लागि भिसा निस्शुल्क गरिनु पर्छ, तर होटल बुकिङलार्इ अनिवार्य गरिनु पर्छ ।

५. रोजगारीलाई उत्पादनसँग जोड्न सार्वजनिक सेवालाइ करार पध्दतिमा जोड्न पर्छ । हरेकको जिम्मेवारी स्पष्ट गरी जवाफदेहि बनाउनु पर्छ ।

६. औद्योगिक कच्चा पदार्थलाइ उत्पादनसंग जोडि आयातमा कर नलाग्ने व्यवस्था गर्न सकिन्छ ।

७. केहि बर्ष संगठन संरचना थप नगर्न सकिन्छ कि अध्ययन गरिनु पर्छ ।

(लेखक बागमती प्रदेशका प्रमुख सचिव हुन् ।)