काठमाडौं महानगरपालिकाको बजेट खर्च पछिल्लो पाँच बर्षकै उच्च, बेरुजु पनि घट्यो

Advertisement

काठमाडौं । चालु आर्थिक बर्ष २०८०–८१ मा काठमाडौं महानगरपालिकाको बजेट खर्च ५१.०४ प्रतिशत मात्रै देखिएको छ । यद्यपिा यो पछिल्लो पाँच बर्षकै उच्च हो । 

महानगरले चालु आवको लागि २४ अर्ब रुपियाँ बराबरको बजेट ल्याएको थियो । त्यसमा असार २५ गतेसम्म १२ अर्ब ३० करोड रुपियाँ मात्रै खर्च भएको छ । तर, यो महानगरले गरेको खर्च पछिल्लो पाँच बर्ष यताकै धेरै भएको प्रवक्ता नवीन मानन्धरले बताए । 

Advertisement

नीति र योजनावद्ध कार्यक्रम कार्यान्वयन गरिएकाले खर्च बढेको उनको भनाइ छ । मानन्धरले भने, ‘योजना र कार्यक्रमलाई प्राथमिकीकरण गरिएका कारण पनि प्रगति हासिल गर्न सहज भयो ।’ 

आर्थिक वर्ष २०८०–८१ मा भएको कुल खर्च रकम आर्थिक वर्ष २०७६–७७ का लागि विनियोजित सिङ्गो बजेट बराबर हो । यसको अघिल्लो आव २०७५–७६ मा ५३ प्रतिशत खर्च भएको थियो । त्यसपछि आर्थिक बर्ष २०७६–७७ मा ५० प्रतिशत खर्च भएको थियो । त्यसपछि वर्षहरुमा खर्च गर्ने दर क्रमशः घट्दै गएको थियो । 

खर्च अंक घट्दै बढ्दै गएको अवस्थाको विश्लेषण गर्दै प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रदीप परियार भने, ‘महानगरपालिकामा पूँजीगत खर्च वृद्धि र बेरुजु न्यूनीकरण हुनुमा योजनावद्ध कार्यक्रम सञ्चालन तथा व्यवस्थापन, कार्य वातावरणमा सहजीकरण, समग्र कर्मचारीको खर्च गर्ने क्षमतामा तुलनात्मक रुपमा अभिवृद्धि, सामूहिक प्रयास (टिम स्पिरिट) लगायतका प्रयास हुन् ।’ 

यस्तै, उनले यसको आगामी आवको बजेटको प्रभावकारी कार्यान्वयन गरिने बताए । परियालले भने, ‘गत आर्थिक वर्षको बृहत समीक्षा, यथार्थपरक बजेट तर्जुमा, वार्षिक कार्ययोजना र अनुगमन योजना तर्जुमा र सोको प्रभावकारी कार्यान्वयन, पहिलो प्राथमिकता प्राप्त योजनाको कार्यान्वयनमा विशेष जोड, नियमित अनुगमन, समीक्षा, मूल्याङ्कन गर्दै पहिचान भएका कमजोरीहरुलाई सुधार गर्दै प्राप्त सिकाईहरुलाई संस्थागत गरिनेछ । बजेट तथा कार्यक्रम कार्यान्वयनलाई प्रभावकारी रुपमा सञ्चालन गरिनेछ ।’

महानगरपालिकाले आर्थिक वर्ष २०८०–८१ मा २४ अर्ब बजेट विनियोजन गरेको थियो । यसका लागि सबैभन्दा बढी आन्तरिक स्रोतबाट ८२ प्रतिशत, तीनै तहको राजस्व बाँडफाँडबाट ९ प्रतिशत, समानीकरण अनुदानबाट तीन प्रतिशत र सशर्त अनुदानबाट छ प्रतिशत व्यहोर्ने अनुमान गरिएको थियो ।

चालू आर्थिक वर्षमा २०८१ असार २४ गते सम्ममा करिब १० अर्ब आन्तरिक आय सङ्कलन भएको छ । यस अर्थमा २०८०–८१ मा भएको खर्च सङ्कलित आन्तरिक आयको तुलनामा १२० प्रतिशत भएको महानगरको भनाइ छ । 

चालू, पूँजीगत र वित्तीय खर्चको अवस्था
पाँच वर्ष अघि २०७६–७७ मा ७७ प्रतिशत चालू खर्च भएकोमा हाल आर्थिक वर्ष २०८०–८१ मा यो दर ६४ प्रतिशतमा सीमित भएको छ । यस्तै आर्थिक वर्ष २०७७–७८ मा २१ प्रतिशत, २०७८–७९ मा २९ प्रतिशत र २०७९–८० मा २६ प्रतिशत रहेको पूँजीगत खर्चमा उत्साहजनक वृध्दि भएर ४२ प्रतिशत पुगेको छ । 

अर्कोतर्फ २०७७–७८ मा २३ प्रतिशत वित्तीय खर्च भएकोमा हाल शतप्रतिशत पुगेको छ । यसबाट महानगरपालिकाको २०८०–८१ को खर्च बढ्नुमा पूँजीगत खर्च र वित्तीय खर्चको योगदान रहेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । 

बेरुजु संपरीक्षण
आर्थिक वर्ष २०७३–७४ मा एक अर्ब १० करोड बेरुजु रहेकोमा २०७४–७५ मा ६९ प्रतिशतले कमी आएर ३४ करोड मात्र बेरुजु रहेको थियो । तत्पश्चात २०७५–७६ मा अघिल्लो वर्षको तुलनामा ३२० प्रतिशतले वृद्धि भएको बेरुजु आर्थिक वर्ष २०७८–७९ को तुलनामा २०७९–८० मा ६१ प्रतिशतले कमी भई २६ करोड मात्र कायम रहेको छ ।

undefined

Advertisement

Advertisement